ดื่มน้ำน้อย เสี่ยงนิ่วในไตจริงไหม ?

06 กรกฎาคม 2026

หลายคนอาจเคยได้ยินคำเตือนว่าดื่มน้ำน้อย ระวังนิ่วในไต แต่รู้หรือไม่ว่า การดื่มน้ำน้อยเป็นเพียงหนึ่งในหลายปัจจัยที่เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดนิ่วในไต

โรคนิ่วในไตสามารถพบได้ในคนทุกวัย และบางรายอาจไม่มีอาการผิดปกติเลย จนกระทั่งก้อนนิ่วเคลื่อนตัวไปอุดกั้นทางเดินปัสสาวะ ทำให้เกิดอาการปวดอย่างรุนแรง และจำเป็นต้องเข้ารับการรักษา

นิ่วในไตคืออะไร ?
นิ่วในไต คือ ก้อนแข็งที่เกิดจากการตกผลึกของแร่ธาตุ และสารบางชนิดภายในปัสสาวะ เมื่อปัสสาวะมีความเข้มข้นมากเกินไป แร่ธาตุเหล่านี้จะจับตัวกันเป็นผลึกขนาดเล็ก และค่อย ๆ สะสมจนกลายเป็นก้อนนิ่ว

ก้อนนิ่วอาจอยู่ภายในไต หรือเคลื่อนลงสู่ท่อไต กระเพาะปัสสาวะ และทางเดินปัสสาวะได้

ดื่มน้ำน้อย ทำไมจึงเสี่ยงเป็นนิ่วในไต ?
น้ำมีบทบาทสำคัญในการช่วยเจือจางปัสสาวะ และพาสารต่าง ๆ ออกจากร่างกาย

เมื่อดื่มน้ำน้อย ปริมาณปัสสาวะจะลดลง ทำให้แร่ธาตุต่าง ๆ เช่น แคลเซียม ออกซาเลต และกรดยูริก มีความเข้มข้นสูงขึ้น จนเกิดการตกผลึก และสะสมเป็นก้อนนิ่วได้ง่ายขึ้น

แม้ว่าการดื่มน้ำน้อยจะเป็นปัจจัยสำคัญ แต่โรคนิ่วในไตยังเกิดจากหลายสาเหตุร่วมกัน

ปัจจัยที่เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดนิ่วในไต
นอกจากการดื่มน้ำน้อยแล้ว ยังมีปัจจัยอื่นที่อาจเพิ่มโอกาสเกิดนิ่วในไต เช่น

ดื่มน้ำน้อยเป็นประจำ
รับประทานอาหารรสเค็มจัด
รับประทานโปรตีนจากเนื้อสัตว์ในปริมาณมาก
รับประทานอาหารที่มีออกซาเลตสูงในปริมาณมาก เช่น ผักโขม ชา ช็อกโกแลต และถั่วบางชนิด
น้ำหนักเกิน หรือโรคอ้วน
มีประวัติคนในครอบครัวเป็นนิ่วในไต
เคยเป็นนิ่วในไตมาก่อน
โรคประจำตัวบางชนิด หรือการใช้ยาบางประเภท

อาการของนิ่วในไต
นิ่วขนาดเล็กอาจไม่ก่อให้เกิดอาการ แต่เมื่อก้อนนิ่วเคลื่อนตัว หรืออุดกั้นทางเดินปัสสาวะ อาจทำให้เกิดอาการ เช่น

ปวดบริเวณสีข้าง หรือหลังอย่างรุนแรง
ปวดร้าวลงมาบริเวณท้องน้อย หรือขาหนีบ

ปัสสาวะแสบขัด
ปัสสาวะมีเลือดปน
คลื่นไส้ อาเจียน
หากมีการติดเชื้อร่วมด้วย อาจมีไข้ และหนาวสั่น

หากมีอาการปวดรุนแรง ปัสสาวะเป็นเลือด หรือมีไข้ร่วมด้วย ควรรีบพบแพทย์โดยเร็ว

นิ่วในไต ป้องกันได้หรือไม่ ?
แม้จะไม่สามารถป้องกันได้ทั้งหมด แต่สามารถลดความเสี่ยงได้ด้วยการปรับพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน

ดื่มน้ำให้เพียงพอตลอดทั้งวัน
ไม่ปล่อยให้ร่างกายขาดน้ำ โดยเฉพาะในวันที่อากาศร้อน หรือออกกำลังกาย
ลดการรับประทานอาหารเค็ม
รับประทานอาหารให้สมดุล
ควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์เหมาะสม
หากเคยเป็นนิ่วในไต ควรติดตามการรักษา และปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์อย่างต่อเนื่อง

นิ่วในไตเป็นโรคที่สามารถเกิดขึ้นได้จากหลายปัจจัย โดยการดื่มน้ำน้อยถือเป็นหนึ่งในสาเหตุสำคัญที่ทำให้ปัสสาวะมีความเข้มข้นมากขึ้น และเพิ่มโอกาสเกิดการตกผลึกของแร่ธาตุ

การดื่มน้ำให้เพียงพอ ควบคู่กับการปรับพฤติกรรมการรับประทานอาหาร และการสังเกตอาการผิดปกติของตนเอง จะช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดนิ่วในไตได้ในระยะยาว

หากมีอาการปวดสีข้าง ปวดหลังรุนแรง ปัสสาวะมีเลือด หรือสงสัยว่าอาจเป็นนิ่วในไต ควรเข้ารับการตรวจวินิจฉัยจากแพทย์ เพื่อวางแผนการรักษาที่เหมาะสม

ขอขอบคุณข้อมูลจาก : Rama Channel คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล