“ตกขาว” เป็นเรื่องธรรมชาติที่ผู้หญิงทุกคนต้องพบเจอ แต่ในขณะเดียวกัน ตกขาวก็เป็นดัชนีชี้วัดสุขภาพภายในช่องคลอด และระบบสืบพันธุ์สตรี
การหมั่นสังเกตความเปลี่ยนแปลงของตกขาวจึงเป็นสิ่งสำคัญที่จะช่วยให้ตรวจพบความผิดปกติได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น

ตกขาวปกติ (Physiological Leucorrhea) คืออะไร?
โดยทั่วไป ตกขาวที่มีลักษณะปกติจะทำหน้าที่รักษาความชุ่มชื้น และสร้างสมดุลแบคทีเรียในช่องคลอด ซึ่งมีลักษณะดังนี้:

• ลักษณะ : มีสีใส หรือขาวขุ่นเล็กน้อย
• กลิ่น : ไม่มีกลิ่นเหม็น หรือกลิ่นผิดปกติ
• อาการร่วม : ไม่ก่อให้เกิดอาการคัน, แสบ หรือระคายเคืองบริเวณปากช่องคลอด

* ข้อควรทราบ : ปริมาณตกขาวอาจเปลี่ยนแปลงได้ตามรอบเดือน เช่น เพิ่มขึ้นในช่วงกึ่งกลางรอบเดือน (ช่วงไข่ตก) หรือช่วงก่อนมีประจำเดือน

สัญญาณเตือน “ตกขาวผิดปกติ” (Pathological Leucorrhea)
หากพบว่าตกขาวมีลักษณะเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม พร้อมกับมีอาการดังต่อไปนี้ ควรรีบเข้ารับการปรึกษาจากสูตินรีแพทย์:

• สีเปลี่ยนไปจากเดิม : เช่น สีเหลืองเขียว, สีเทา หรือมีเลือดปน
• กลิ่นผิดปกติ : มีกลิ่นเหม็นคาว กลิ่นรุนแรง หรือกลิ่นเน่า
• ลักษณะเนื้อสัมผัส : มีลักษณะเป็นก้อนหนาคล้ายนมบูด หรือเป็นฟอง
• อาการระคายเคือง : มีอาการคัน, แสบแดง หรือบวมบริเวณอวัยวะเพศ
• อาการปวด : มีอาการปวดท้องน้อย หรือเจ็บขณะมีเพศสัมพันธ์ร่วมด้วย

แนวทางการดูแล และป้องกันเพื่อสุขอนามัยที่ดี
การปรับพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน สามารถลดความเสี่ยงของการติดเชื้อ และความผิดปกติได้ ดังนี้ :

• หลีกเลี่ยงการสวนล้างช่องคลอด : เนื่องจากการสวนล้างจะทำลายแบคทีเรียชนิดดี (Lactobacillus) ที่ทำหน้าที่ควบคุมสมดุลในช่องคลอด
• รักษาความสะอาดอย่างเหมาะสม : ทำความสะอาดอวัยวะเพศภายนอกด้วยน้ำสะอาด หรือสบู่อ่อนๆ และซับให้แห้งเสมอ
• การเลือกเครื่องแต่งกาย : สวมใส่กางเกงชั้นในที่โปร่ง และระบายอากาศได้ดี ลดความอับชื้น
• สุขอนามัยหลังขับถ่าย : ควรเช็ดทำความสะอาดจากด้านหน้าไปด้านหลังเสมอ เพื่อป้องกันการปนเปื้อนเชื้อโรคจากทวารหนักเข้าสู่ช่องคลอด

เมื่อไรที่ควรพบแพทย์ ?
หากท่านพบความผิดปกติเกี่ยวกับตกขาว ไม่แนะนำให้ซื้อยามารับประทาน หรือสอดเอง เนื่องจากการติดเชื้อแต่ละประเภทต้องการยาที่จำเพาะเจาะจง การใช้ยาไม่ตรงกับโรคอาจทำให้อาการรุนแรงขึ้น หรือเกิดภาวะดื้อยาได้

การเข้ารับการตรวจภายใน และวินิจฉัยโดยสูตินรีแพทย์ จะช่วยให้ได้รับการรักษาที่ถูกต้อง แม่นยำ และป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่อาจส่งผลต่อระบบสืบพันธุ์ในระยะยาว

เรียบเรียงโดย : พญ.ปฏิญญา โรจวัฒนา สูตินรีแพทย์ โรงพยาบาล บี.แคร์ เมดิคอลเซ็นเตอร์

ขอขอบคุณข้อมูลจาก :
Ramathibodi Channel คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี, สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.), กระทรวงสาธารณสุข