ระวัง “ตัวคุ่น” อันตรายกว่าที่คิด

20 กุมภาพันธ์ 2026

ตัวคุ่นไม่ใช่แมลงมีพิษ เมื่อถูกกัดอาจบวมแดง หากบวมมากผิดปกติ มีไข้ หรือมีอาการหายใจลำบาก ควรเข้ารับการประเมินโดยแพทย์ที่โรงพยาบาลทันที ตัวคุ่นคืออะไร? เรามาทำความรู้จักไปด้วยกัน

ตัวคุ่นคืออะไร?

ตัวคุ่น (Black fly) หรือริ้นดำ มีลักษณะเป็นตัวจิ๋วคล้ายแมลงหวี่ มีสีดำ/เทาเข้ม ปากกัดฉีกผิวเพื่อดูดเลือด พบได้ในป่าพบมากบริเวณลำธาร น้ำตก น้ำไหลสะอาด

ลักษณะแผลหลังถูกกัด

ไม่ได้เจาะเหมือนยุง แต่เป็นการกัดฉีก
มักเห็นจุดเลือดแดงเล็ก ๆ ทันที
ไม่คันทันที แต่จะคันมากในวันถัดไป
เป็นตุ่มแดง นูนแข็ง บางรายอาจมีน้ำเหลือง หรือตุ่มใส

วิธีดูแลเบื้องต้น

ห้ามเกา เพื่อลดความเสี่ยงติดเชื้อ และรอยดำ
ล้างแผลด้วยสบู่ และน้ำสะอาด
ประคบเย็นเพื่อลดบวม
ทาคาลาไมน์บรรเทาอาการคัน
หากคันมาก อาจใช้ยาแก้แพ้ตามคำแนะนำแพทย์ หรือเภสัชกร

ควรพบแพทย์เมื่อใด

แผลบวมแดงร้อน มีหนอง หรือมีไข้
บวมบริเวณหน้า ปาก หายใจลำบาก เวียนศีรษะ
ตุ่มขึ้นจำนวนมาก หรือแผลไม่ดีขึ้นภายใน 2 สัปดาห์

วิธีป้องกัน

สวมเสื้อแขนยาว กางเกงขายาว ถุงเท้า
เลือกเสื้อผ้าสีอ่อน หลีกเลี่ยงสีเข้ม
ใช้ผลิตภัณฑ์กันแมลงที่มีส่วนผสมของ DEET
หลีกเลี่ยงบริเวณริมน้ำตก ลำธาร โดยเฉพาะช่วงกลางวัน

Cr.สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)

บทความสุขภาพ

ดูทั้งหมด

ระวัง “ตัวคุ่น” อันตรายกว่าที่คิด