สุขภาพในช่องปากเป็นเรื่องสำคัญ
ที่จะต้องดูแลรักษาอย่างถูกต้อง สม่ำเสมอ เพราะฟันเป็นอวัยวะ
ที่มีประโยชน์มาก มีหน้าที่ในการบดเคี้ยวอาหาร ช่วยในการออกเสียง
และยังช่วยในการเสริมใบหน้า
ให้สวยงาม เสริมบุคลิกภาพ เป็นเสน่ห์แก่ผู้พบเห็น การไม่เอาใจใส่ในการแปรงฟันให้สะอาด
อย่างถูกวิธี เป็นสาเหตุสำคัญทำให้เป็นโรคฟันผุ เหงือกอักเสบ และโรคระบบทางเดินอาหาร
รวมทั้งก่อให้เกิดกลิ่นปากอีกด้วย
ปัญหาสุขภาพในช่องปากที่พบมาก คือ กลิ่นปาก ฟันผุ และเหงือกอักเสบ
กลิ่นปาก
กลิ่นปากอาจเกิดจากโรคระบบทางเดินอาหาร โรคระบบทางเดินหายใจ หรือเกิดจากอาหารบางชนิด
ที่ทำให้เกิดกลิ่นปากได้ เช่น หอม กระเทียม ฯลฯ และอาจเกิดเพราะโรคฟันผุ
โรคเหงือก ฝ้าขาวบนลิ้น
และแผลในช่องปาก เราสามารถตรวจได้ด้วยตนเองว่า มีกลิ่นปากหรือไม่
โดยใช้มือป้องกันปากเอาไว้
แล้วเป่าลมออกจากปาก สูดลมเข้าทางจมูก
การป้องกันกลิ่นปาก ที่มีสาเหตุจากภายในช่องปาก
o หมั่นดูแลรักษาความสะอาดอย่างสม่ำเสมอ ด้วยการแปรงฟัน และใช้ไหมขัดฟัน
ไม่ควรใช้ยาบ้วนปาก
หรือยาอมเป็นประจำ เพราะยาเหล่านี้ จะระงับกลิ่นปากได้เพียงชั่วคราว
และยังมีผลเสียต่อเนื้อเยื่อในช่องปากด้วย
o ฝ้าขาวบนลิ้น ควรแก้ไขได้โดยใช้แปรงสีฟัน แปรงฝ้าขาวบนลิ้นออกด้วย
ในขณะที่แปรงฟัน
โดยแปรงเบาๆ จากโคนลิ้นออกมาทางด้านปลายลิ้น 2-3 ครั้ง
o กรณีที่ใส่ฟันปลอม ควรทำความสะอาดฟันทุกครั้ง หลังจากการรับประทานอาหาร
และควรถอดฟันปลอม
ที่ล้างสะอาดแล้ว แช่น้ำในตอนกลางคืน
o การใช้น้ำยาบ้วนปาก เพื่อระงับกลิ่นปาก ใช้ได้ผลเฉพาะกลิ่นปากที่เกิดจากเชื้อโรคในช่องปากเท่านั้น
โรคฟันผุ
สาเหตุของโรคฟันผุ คือ น้ำตาลในอาหารที่เรารับประทาน น้ำตาลจะถูกเชื้อแบคทีเรีย
ในแผ่นคราบจุลินทรีย์ที่ยึดติดบนพื้นผิวฟัน เปลี่ยนเป็นกรดอย่างรวดเร็ว
และแผ่นคราบจุลินทรีย์นี้
จะเป็นแหล่งให้เกิดกรด มาสัมผัสกับตัวฟันอย่างต่อเนื่อง จนกระทั่งทำให้ฟันถูกกัดกร่อน
ทำลายเป็นรูผุ
ฟันผุที่ลุกลามผ่านชั้นเคลือบฟันไปถึงชั้นเนื้อฟัน ต้องรักษาโดยการ
อุดฟัน แต่ถ้าปล่อยทิ้งไว้
้ให้ฟันลุกลามไปถึงโพรงประสาทฟัน การรักษาจะยุ่งยากขึ้น คือ ต้องรักษาคลองรากฟันก่อนที่จะอุดฟัน
หรือบางครั้งอาจจะต้องถอนฟันออกไป เพราะการผุทำลายฟันไปมาก จนเหลือแต่รากฟัน
โรคเหงือกอักเสบ
เหงือกอักเสบจะมีสีแดง เป็นมันวาว บริเวณขอบเหงือกจะบวม ยื่นเลยขอบฟันออกมา
แต่ไม่แนบกับคอฟัน
เลือกออกง่าย เมื่อใช้มือกดจะเจ็บ บางครั้งอาจมีหนองไหลออกมา โดยเกิดจากการขาดการเอาใจใส่
ในการแปรงฟัน ทำให้เชื้อจุลินทรีย์ในแผ่นคราบจุลินทรีย์ ที่บริเวณขอบเหงือกเพิ่มจำนวนอย่างรวดเร็ว
หากไม่ได้รับการรักษา บริเวณเนื้อเยื่อ และกระดูกที่หุ้มรากฟัน จะถูกทำลายไปในที่สุด
การดูแลสุขภาพช่องปากด้วยตนเอง
เพื่อให้ฟันอยู่รับใช้เราให้นานที่สุด ควรดูแลสุขภาพช่องปาก ดังต่อไปนี้
o หลีกเลี่ยงขนมหวาน ท้อฟฟี่ ช็อกโกแลต ขนมกรุบกรอบที่ทำจากแป้ง
และน้ำตาล เพราะทำให้ฟันผุง่าย
o แปรงฟันอย่างถูกวิธี ให้สะอาดทั่วทั้งปาก ทุกครั้งหลังอาหาร ทุกเช้า
และก่อนนอน
o ใช้ไหมขัดฟัน กำจัดคราบจุลินทรีย์ระหว่างซอกฟัน ขอคำแนะนำวิธีใช้ไหมขัดฟันได้จากทันตแพทย์
o ตรวจฟันด้วยตนเองอย่างสม่ำเสมอ ดูความสะอาดของเหงือก และฟัน ภายหลังการแปรงฟัน
และสังเกตดูความผิดปกติของเหงือก และฟัน
o พบทันตแพทย์เพื่อตรวจสุขภาพของช่องปาก ปีละ2 ครั้ง
การแปรงฟันสำคัญอย่างไร
การแปรงฟันนอกจากเป็นการทำความสะอาดฟันตามปกติแล้ว ยังจำเป็นต้องแปรงให้ถูกวิธี
เพื่อกำจัคราบจุลินทรีย์
บนตัวฟัน ป้องกันโรคฟันผุ และโรคเหงือกอักเสบ
อุปกรณ์การแปรงฟัน และการเก็บรักษา
แปรงสีฟัน
ควรเลือกชนิดที่มีขนแปรงอ่อน ขนาดพอเหมาะกับปาก และด้ามจับถนัดมือ
แปรงสีฟันควรใช้งานได้อย่างน้อย 3 เดือน
เมื่อขนแปรงบานงอ ควรเปลี่ยนใหม่ เพราะประสิทธิภาพในการกำจัดคราบจุลินทรีย์จะลดลง
และอาจทำอันตรายต่อเหงือกได้
การเก็บรักษาแปรง
เมื่อแปรงฟันเสร็จ ล้างแปรงด้วยน้ำสะอาด จนหมดคราบยาสีฟัน ผึ่งแปรงให้แห้งในที่อากาศถ่ายเท
ป้องกันเชื้อราขึ้น
ยาสีฟัน
ควรเลือกชนิดเป็นครีม จะมีผงขัดฟันที่ละเอียดกว่าชนิดผง และควรเลือกยาสีฟันที่ผสมฟลูออไรด์
เพราะเมื่อใช้เป็นประจำ
จะช่วยป้องกันฟันผุ
เราควรแปรงฟันหลังอาหารทุกมื้อ เพื่อกำจัดเศษอาหารที่ค้างในปาก และที่สำคัญที่สุด
คือ การแปรงฟันก่อนนอน
เพราะขณะที่หลับ อวัยวะในปาก เช่น ลิ้น แก้ม และขากรรไกร หยุดการเคลื่อนไหว
ทำให้น้ำลายไหลออกมาน้อย
ไม่มีโอกาสได้ชะล้างกรด และสารพิษที่เกิดจากคราบจุลินทรีย์ เศษอาหารที่ตกค้าง
ตามเหงือกและฟันตลอดคืน
จะทำให้เชื้อโรคเจริญเติบโตอย่างเต็มที่ ทำให้เกิดสารพิษที่เป็นอันตรายต่อเหงือก
และฟันมากกว่าเวลาที่ตื่นอยู่
ด้วยความปรารถนาดีจาก ศูนย์ทันตกรรม ร.พ.บี.แคร์
เมดิคอลเซ็นเตอร์ โทร 0-2523-3359-71 ต่อ 2127
